“Μπιενάλε της Αθήνας, ένα κοινωνικό CERN στην Ομόνοια”*

*Αιμίλιος Χαρμπής, “Μπιενάλε της Αθήνας, ένα κοινωνικό CERN στην Ομόνοια”, Η Καθημερινή, 19 (Νοέμβριος 2015), σελ. 13

assembly

Συνολικά 3.500 άτομα επισκέφτηκαν από τις 18 έως τις 28 Νοεμβρίου 2015 τις εναρκτήριες εκδηλώσεις και δράσεις της Μπιενάλε της Αθήνας 2015-2017 “OMONOIA” συνηγορώντας υπέρ της ανάπτυξης συνεργασιών και συμμαχιών. Στην ευρύτερη περιοχή της Ομόνοιας, με επίκεντρο το ιστορικό Μπάγκειον, συνολικά 85 Έλληνες και ξένοι καλλιτέχνες παρουσίασαν περισσότερες από 40 δράσεις εμπλέκοντας το κοινό σε μια πρωτόγνωρη δημιουργική ζύμωση.

Το κάλεσμα της Μπιενάλε της Αθήνας “OMONOIA” σε ένα συλλογικό εργοστάσιο παραγωγής ιδεών, ένα κοινωνικό επιταχυντή στη μέση μιας πόλης που στροβιλίζεται με ιλιγγιώδη τρόπο, αποτυπώθηκε θετικά σε δεκάδες εκτενή δημοσιεύματα στον ελληνικό αλλά και στον ξένο Τύπο(Frieze, FlashArt, ArtForum, Latitudes).

Στο κατάμεστο Νέο Rex του Εθνικού Θεάτρου όπου πραγματοποιήθηκε το διεθνές συνέδριο Σύναψη 1: Δημιουργώντας ένα εργαστήριο παραγωγής για τη μετά το 2011 εποχή το κοινό παρακολούθησε με αμείωτο ενδιαφέρον 32 ομιλητές (24 εκ των οποίων ήρθαν στην Αθήνα από το εξωτερικό) να διερευνούν μεταξύ άλλων θέματα όπως τα Κοινά (Commons), τις συνεταιριστικές δομές, τις πρακτικές ευζωίας στην πόλη και να αναρωτιούνται πώς μπορεί η τέχνη και οι πολιτιστικοί φορείς να συνεισφέρουν σε αυτή την περίοδο της ριζικής αλλαγής.

Οι ανοιχτές συνελεύσεις που ακολούθησαν με τη συμμετοχή των συνέδρων (διευθυντές Ευρωπαϊκών πολιτιστικών οργανισμών, ακαδημαϊκοί, επιμελητές, ακτιβιστές) και των “κατοίκων” του Μπαγκείου (καλλιτέχνες και ομάδες που δραστηριοποιούνται και αυτο-οργανώνονται στην Αθήνα σήμερα), απέδειξαν ότι είναι κοινός τόπος πολλών ν΄αποτελέσει η Μπιενάλε της Αθήνας ένα πεδίο πειραματισμού πρακτικών οικονομικής αλληλεγγύης και δημοκρατίας της βάσης (grassroots).

Συμμετέχοντες και κοινό πρόταξαν την ανάγκη να βρεθούν τρόποι ώστε η τέχνη και οι πολιτιστικοί οργανισμοί να σταθούν αρωγοί σ’αυτή την απαιτητική περίοδο. Να επανεξεταστούν οι καθιερωμένες θεσμικές τους δομές ώστε να οικοδομηθούν μορφές καλλιτεχνικής παραγωγής που να βασίζονται στον διάλογο και να ξεκινούν από τη βάση, με έμφαση στη διαδικασία.

Το ιστορικό Μπάγκειον στην πλατεία Ομονοίας κατοικήθηκε ξανά και αποτέλεσε μέσα σε λίγες μόνο μέρες τον νέο προορισμό της πόλης. Αναρίθμητες φωτογραφίες του φωτισμένου τη νύχτα κτιρίου κατέκλυσαν τα social media.

Συνολικά “κατοικήθηκαν” δεκατέσσερα δωμάτιά του από ομάδες και μεμονωμένους καλλιτέχνες του Μπαγκείου, οι οποίοι συστήθηκαν μεταξύ τους αλλά και με το κοινό πυροδοτώντας έναν επικοδομητικό διάλογο. Στο Μπάγκειον η έννοια της συμβίωσης ήταν κάτι περισσότερο από μια αφορμή για συνάντηση, συζήτηση και αλληλεπίδραση αλλά μια συνεχή άσκηση συλλογικής σκέψης και συλλογικής δράσης.

Γι’ αυτό και η “συγκατοίκηση” στο Μπάγκειον συνεχίζεται και μετά το πέρας των δράσεων του Νοεμβρίου. Δύο ημέρες κάθε εβδομάδα, ο χώρος παραμένει ανοικτός για τους συμμετέχοντες καλλιτέχνες, τις δέκα πλέον ομάδες (Αυτόνομη Ακαδημία, Campus Novel, Depression Era, iset, Φάνης Καφαντάρης (Speleo-/Σπήλαιο-), Playroom, State of Concept, UrbanDig Project, 3 137, Πρωτοβουλία Κατοίκων Μετς) και τους ανεξάρτητους χώρους τέχνης μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα με τους οποίους η Μπιενάλε της Αθήνας ενώνει για τα επόμενα δύο χρόνια τις δυνάμεις της και μοιράζεται τους χώρους και τις εγκαταστάσεις της.

Μείνετε συντονισμένοι καθώς σύντομα οι ομάδες του Μπαγκείου θα μας καλέσουν εκ νέου στις δράσεις τους στο αμέσως επόμενο διάστημα. Παράλληλα προετοιμάζεται η Σύναψη 2 για την άνοιξη του 2016!

φωτογραφία : Ανοιχτή Συνέλευση δημόσιας συζήτησης και ανταλλαγής γνώσεων μεταξύ επιστημόνων, ακτιβιστών, ομάδων αυτο-οργάνωσης και συνεταιρισμών στο Μπάγκειον, 19 Νοεμβρίου 2015 © Νύσος Βασιλόπουλος