Ο Μασιμιλιάνο Μολόνα αναλαμβάνει Διευθυντής Προγράμματος της Μπιενάλε της Αθήνας 2015-2017 «ΟΜΟΝΟΙΑ»

Massimiliano Mollona
Massimiliano Mollona

 

Στο πλαίσιο της Μπιενάλε της Αθήνας, ο Μασιμιλιάνο Μολόνα, Λέκτορας στο Τμήμα Ανθρωπολογίας στο Goldsmiths College του Λονδίνου, διευθύνει για τα επόμενα δύο χρόνια ένα τολμηρό και πειραματικό πρόγραμμα που αναδεικνύει όψεις της σύγχρονης τέχνης και επικεντρώνεται σε τρία φλέγοντα πεδία έρευνας:

  • την ανάδυση εναλλακτικών οικονομιών,
  • την επιτελεστικότητα του πολιτικού, και
  • τη δημιουργία θεσμών που επαναπροσδιορίζουν καθιερωμένες δομές.

Αντίθετα με την καθιερωμένη φόρμα των μπιενάλε, ο Μολόνα ως Διευθυντής Προγράμματος επιλέγει να συνδυάσει θεωρία και επιμέλεια με παρεμβάσεις στην πόλη, επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον του στη διαδικασία.

 

Η δήλωση του Διευθυντή Προγράμματος Μασιμιλιάνο Μολόνα:

«Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια ιστορική συγκυρία. Παρά την ευρεία λαϊκή εναντίωση στο χρέος, σε περικοπές πρόνοιας και ιδιωτικοποιήσεις, η χώρα οδηγήθηκε σε ένα νέο καθεστώς λιτότητας από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο, η λαϊκή κινητοποίηση για μία δίκαιη και ανθρώπινη οικονομία παραμένει ισχυρή. Επίμαχο θέμα δεν είναι μόνο το μέλλον της Ελλάδας, αλλά το ίδιο το μέλλον της δημοκρατίας στην Ευρώπη.

Η Μπιενάλε της Αθήνας προσδοκά να αποτελέσει πεδίο πειραματισμού πρακτικών οικονομικής αλληλεγγύης και δημοκρατίας της βάσης (grassroots) που εξαπλώνονται σε όλη την Ελλάδα και τον Ευρωπαϊκό Νότο. Δεν πρόκειται μόνο για τέχνη στην υπηρεσία της κοινωνίας, αλλά για τέχνη ως πραγματικό πεδίο πειραματισμού, όπως προαναφέρθηκε, πάνω σε νέους τρόπους σκέψης και πραγμάτωσης της ζωής.

Πώς μπορεί η τέχνη και τα πολιτιστικά ιδρύματα να συνεισφέρουν σε αυτή την περίοδο ριζικής αλλαγής; Πώς μπορούν να επανεξετάσουν τις καθιερωμένες θεσμικές τους δομές και να οικοδομήσουν μορφές καλλιτεχνικής παραγωγής που να βασίζονται στον διάλογο και να ξεκινούν από τη βάση, με έμφαση στη διαδικασία;

 

Χτίζοντας πάνω στην παράδοσή της ως ανεξάρτητου, διεπιστημονικού και διαλεκτικού πολιτιστικού θεσμού, η Μπιενάλε της Αθήνας θα διαρκέσει πάνω από δύο χρόνια (συγχωνεύοντας τη σημερινή και τη μελλοντική της έκδοση) μέσω ενός εν εξελίξει προγράμματος φιλοξενίας καλλιτεχνών, ομιλιών και εργαστηρίων που θα εξακτινωθούν σε πολλές γειτονιές της Αθήνας. Στο πλαίσιο της «ΟΜΟΝΟΙΑ», η Μπιενάλε θα φιλοξενήσει διάφορες πολιτιστικές και ακτιβιστικές ομάδες οι οποίες ασχολούνται με ζητήματα συμπαραγωγής, αυτο-οργάνωσης και αστικής κοινοκτημοσύνης και επίσης θα λειτουργήσει ως θεσμικός χώρος, όπου η σφαίρα του πολιτικού θα μετασχηματιστεί μέσα από τους φακούς της τέχνης. Αυτές οι συναντήσεις, εργαστήρια και συζητήσεις θα είναι οι πειραματικές «μηχανές» της Μπιενάλε της Αθήνας, που θα διαρκέσει τουλάχιστον μέχρι το 2017. Φιλοδοξία μας είναι ότι η Μπιενάλε στο εξής θα αποκτήσει ένα μόνιμο πρόγραμμα».

Το Μπάγκειον φιλοξενεί την Μπιενάλε της Αθήνας με μεγάλες εικαστικές εγκαταστάσεις

 

Η έναρξη της συν-διοργάνωσης της Μπιενάλε της Αθήνας με τον Δήμο Αθηναίων σηματοδοτείται με την έκθεση που εγκαινιάστηκε στις 25 Ιουνίου και συγκεκριμένα με την τοποθέτηση δύο έργων μεγάλης κλίμακας στο ξενοδοχείο Μπάγκειον. Στην πρώην αίθουσα χορού παρουσιάζεται ο Ρινόκερος, 1997, του Νίκου Κεσσανλή και στην πρόσοψη του κτηρίου το έργο Άντερ Κονστράξιον, 2015, της ομάδας Underconstruction Group.

O Ρινόκερος ανακατασκευάζεται για πρώτη φορά σχεδόν είκοσι χρόνια μετά από την τελευταία του παρουσίαση. Το έργο του ιστορικού καλλιτέχνη Νίκου Κεσσανλή (1930-2004) έρχεται σε διάλογο με τον υπό ανέγερση χώρο του Μπαγκείου και τις συνδηλώσεις που αυτός φέρει για την τρέχουσα πολιτικοκοινωνική συνθήκη. Εντάσσεται σε μια σειρά εικαστικών δημιουργιών στις οποίες ο Κεσσανλής πειραματίζεται με τη δομή της εικόνας, απελευθερώνοντας τη στον χώρο και ανατρέποντας τις ζωγραφικές της ιδιότητες και καταβολές. Στον Ρινόκερο προβάλλεται το εμβληματικό χαρακτικό του Albrecht Dürer – η απεικόνιση ενός ρινόκερου που ο χαράκτης δεν είχε στην πραγματικότητα δει ποτέ. Η ριζοσπαστική αυτή χειρονομία του Κεσσανλή αφενός προτείνει την αναθεώρηση των παραδοσιακών μέσων καλλιτεχνικής δημιουργίας και αφετέρου παραπέμπει στη δυνατότητα της τέχνης να πλάθει και να ανανοηματοδοτεί τη σύγχρονή της πραγματικότητα.

Σε ένα άλλο επίπεδο, ο Ρινόκερος συνομιλεί με την Ομόνοια μέσα από την αντίστιξη με την Ουρά, 2003, την μεγάλης κλίμακας εγκατάσταση του Κεσσανλή στον σταθμό του μετρό κάτω από την πλατεία. Ο χαοτικός ρυθμός του σταθμού έρχεται σε αντιδιαστολή με την παγωμένη μελαγχολία του Μπαγκείου, όμως τα έργα του Κεσσανλή διατρέχουν και τις δύο συνθήκες και τις υπερβαίνουν.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Νίκος Κεσσανλής, Ρινόκερος, 1997, μικτή τεχνική, διαστάσεις μεταβλητές, ευγενική παραχώρηση Κλάρα Ρωμανού, © Δημήτρης Τσουμπλέκας

 

Στην πρόσοψη του ξενοδοχείου η ομάδα Ελλήνων εικαστικών Underconstruction Group (Αλέξανδρος Λάιος, Μάρω Φασουλή, Δημήτρης Φουτρής) αναρτά την ξύλινη επιγραφή Άντερ Κονστράξιον. Στο Κόδρα 2008 μία ομάδα καλλιτεχνών επέλεξε να παρουσιάσει το έργο με τίτλο Άντερ Κονστράξιον. Η αρχική ιδέα αφορούσε τη συμβίωση διαφορετικών καλλιτεχνικών κόσμων και εικαστικών μορφωμάτων. Σκοπός ήταν να παραμένει η όλη διαδικασία ανοιχτή σε δυναμικές συμμετοχικές παρεμβάσεις, σε περαιτέρω επεξεργασία και προσθήκες, στοιχεία τα οποία θα καθόριζαν τον τύπο και την ποιότητα μιας τέτοιας πειραματικής και -τελικά- συμβολικής «συγκατοίκησης». Στην Ομόνοια του 2015, η ομάδα Underconstruction εμπλέκεται στην περιπέτεια της κατασκευής ενός άλλου τύπου «κτίσματος». Αν κάθε κτίσμα είναι φτιαγμένο από κάποια ύλη και στεγάζει κάτι, το συγκεκριμένο επιθυμεί να στεγάσει μια κοινή ιδέα και την αντίληψη πως ότι αρχικά είχε θεωρηθεί συμβολικό, ίσως τελικά να μπορεί να γίνει πράξη. Από το 2008 μέχρι σήμερα το πλαίσιο ανάγνωσης του έργου έχει αλλάξει αρκετά. Το 2015, επτά χρόνια μετά, θα γίνει μια προσπάθεια να διαβαστεί ξανά, κάτω από νέες συνθήκες, αυτό που για πολλούς πλέον αποτελεί μια εύπλαστη ισορροπία, και για άλλους μια αναγκαία συνθήκη. Η ομάδα Underconstruction Group δημιουργήθηκε το Σεπτέμβριο του 2008 με κύριο άξονα έρευνας την έννοια της ανακατασκευής των δομών που πλαισιώνουν τους θεσμούς εντός των οποίων δρα. Τα έργα της ομάδας δημιουργούνται και βρίσκονται σε ένα διάκενο μεταξύ μετατροπής, ανακατασκευής εννοιών, παγιωμένων συστημάτων σκέψης και συμπεριφορών.

Στη φράση αυτή συμπυκνώνεται η υπό ανέγερση τρέχουσα κοινωνική συνθήκη αλλά και κυριολεκτικά η υπό ανέγερση λειτουργία του πρώην ξενοδοχείου ως συμβόλου-μνημείου και η προσπάθεια της Μπιενάλε της Αθήνας να ζωντανέψει και να επανεργοποιήσει τον χώρο δημιουργώντας έναν πυρήνα δράσεων και αντιδράσεων.

 

Ώρες λειτουργίας έκθεσης:
Tετάρτη– Παρασκευή: 16:00 – 19:00

Σάββατο 12:00 – 16:00

 

Διάρκεια έκθεσης:
26 Ιουνίου – 31 Ιουλίου 2015

1 Σεπτεμβρίου – 3 Οκτωβρίου 2015

Ξενοδοχείο Μπάγκειον, Πλατεία Ομονοίας 18

Μπιενάλε της Αθήνας 2015-2017, «ΟΜΟΝΟΙΑ»

 

ab5to6_logo

 

Η Μπιενάλε της Αθήνας, διαρκώς αναστοχαστική απέναντι στον θεσμό των Μπιενάλε, αναπροσαρμόζει την ταυτότητά της και επεκτείνει τη χρονική της διάρκεια. Γεφυρώνοντας το παρελθόν με το παρόν και το μέλλον, η πέμπτη εκδοχή της Μπιενάλε (2015) ενώνεται με την έκτη (2017). Η Μπιενάλε της Αθήνας 2015-2017: «ΟΜΟΝΟΙΑ», ένα τολμηρό και πειραματικό εγχείρημα, εγκαινιάζει τις δραστηριότητές της τον Ιούνιο του 2015 και κορυφώνεται τον Απρίλιο του 2017 με την έναρξη της documenta 14.

Ενόψει της κρίσιμης ιστορικής συγκυρίας, η Μπιενάλε της Αθήνας 2015-2017: «ΟΜΟΝΟΙΑ» επικεντρώνεται σε φλέγοντα ζητήματα όπως η ανάδυση της εναλλακτικής οικονομίας, η επιτελεστικότητα του πολιτικού ζητήματος και η θέσπιση ιδρυμάτων που επαναπροσδιορίζουν τα συστήματα δομής καθώς και τα ήδη υπάρχοντα μοντέλα, ενώ παράλληλα αναδεικνύει όψεις της σύγχρονης τέχνης.

H Μπιενάλε της Αθήνας 2015-2017: «ΟΜΟΝΟΙΑ» συνεχίζει – μετά την επιτυχημένη τέταρτη εκδοχή της με την AGORA το 2013 – σχηματίζοντας μια επιμελητική ομάδα που αποτελείται από κοινωνικούς φιλόσοφους, πολιτικούς στοχαστές, θεωρητικούς της τέχνης, επιμελητές και καλλιτέχνες. Η Μπιενάλε της Αθήνας 2015-2017: «ΟΜΟΝΟΙΑ»  προέκυψε ως μια αντίδραση στις τρέχουσες πολιτικοκοινωνικές συνθήκες και ως μια ανάγκη να ενεργοποιήσει το κοινό μέσα από την τέχνη και τις σύγχρονες θεωρητικές προσεγγίσεις.

Η Μπιενάλε της Αθήνας 2015-2017: «ΟΜΟΝΟΙΑ»  ξεκινάει μία διετία δραστηριότητας από τώρα και μέχρι το καλοκαίρι του 2017, σε διάφορους χώρους στην περιοχή του κέντρου της Αθήνας και συγκεκριμένα στην Ομόνοια. Στόχος της διετίας αυτής και της συνεργασίας με τον Δήμο Αθηναίων είναι η εύρεση μίας μόνιμης βάσης για την φιλοξενία του οργανισμού, από όπου θα διεξάγονται οι δραστηριότητές του. Η δημιουργία ενός πνευματικού κέντρου σε μια περίοδο κρίσης και πολιτιστικής ανασυγκρότησης οδήγησε την Μπιενάλε της Αθήνας στην Ομόνοια και στην επιλογή του πρώην ξενοδοχείου Μπάγκειον ως συμβολικού σημείου αφετηρίας για το ξεδίπλωμα του καλλιτεχνικού της προγράμματος.

Το τετραώροφο διατηρητέο κτήριο του ιστορικού ξενοδοχείου Μπάγκειον αποτελεί εξαιρετικό δείγμα αστικής αρχιτεκτονικής της Αθήνας το οποίο χρονολογείται στα τέλη του 19ου αιώνα. Έργο του αρχιτέκτονα Ernst Ziller οικοδομήθηκε μεταξύ των ετών 1890-1894 κατόπιν δωρεάς του Ιωάννη Μπάγκα (ή Πάγκα). Το Μπάγκειον βρίσκεται επί της πλατείας Ομονοίας, την παλαιότερη πλατεία της Αθήνας, η οποία ως το 1930 ήταν το κέντρο της κοσμικής ζωής και της εμπορικής κίνησης της πόλης. Το ξενοδοχείο στέγαζε στο υπόγειό του καφενείο-λουκουματζίδικο με θαμώνες από όλα τα κοινωνικά στρώματα, που έβρισκαν εκεί την ελευθερία από τον συντηρητισμό της εποχής. Στις αρχές της δεκαετίας του 1920 το Μπάγκειον μετατρέπεται σε πνευματικό καταφύγιο νεαρών λογοτεχνών (Μήτσος Παπανικολάου, Ναπολέων Λαπαθιώτης, Τέλλος Άγρας, Μίνος Ζώτος, Νίκος Σαράβας) και εξελίσσεται σε ένα από τα σημαντικότερα σημεία διαμόρφωσης της νέας λογοτεχνικής γενιάς της περιόδου.

Μπιενάλε της Αθήνας 2015-2017, «ΟΜΟΝΟΙΑ»

ab5to6_logo
Η Μπιενάλε της Αθήνας, διαρκώς αναστοχαστική απέναντι στον θεσμό των Μπιενάλε, αναπροσαρμόζει την ταυτότητά της και επεκτείνει τη χρονική της διάρκεια. Γεφυρώνοντας το παρελθόν με το παρόν και το μέλλον, η πέμπτη εκδοχή της Μπιενάλε (2015) ενώνεται με την έκτη (2017). Η Μπιενάλε της Αθήνας 2015-2017: «ΟΜΟΝΟΙΑ», ένα τολμηρό και πειραματικό εγχείρημα, εγκαινιάζει τις δραστηριότητές της τον Ιούνιο του 2015 και κορυφώνεται τον Απρίλιο του 2017 με την έναρξη της documenta 14.

Ενόψει της κρίσιμης ιστορικής συγκυρίας, η Μπιενάλε της Αθήνας 2015-2017: «ΟΜΟΝΟΙΑ» επικεντρώνεται σε φλέγοντα ζητήματα όπως η ανάδυση της εναλλακτικής οικονομίας, η επιτελεστικότητα του πολιτικού ζητήματος και η θέσπιση ιδρυμάτων που επαναπροσδιορίζουν τα συστήματα δομής καθώς και τα ήδη υπάρχοντα μοντέλα, ενώ παράλληλα αναδεικνύει όψεις της σύγχρονης τέχνης.
Continue reading “Μπιενάλε της Αθήνας 2015-2017, «ΟΜΟΝΟΙΑ»”